عوامل موثر بر تربیت و آفات آن(1)
|
|
|
حجه الاسلام گرجی |
.jpg)
بسم الله الرحمن الرحیم. بحثی که بناست در این جلسه در خدمت جوانان عزیز، برادران و خواهرانی که زحمت کشیدند و تشریف فرمای جلسه ما هستند داشته باشیم عوامل موثر بر تربیت و آفات تربیت است. دانشمندان قدیم در مقدمه هر علمی از هشت چیز سخن می گفتند که به آن رئوس ثمانیه می گفتند که در این هشت چیز تقریباً مقدمات بحث از آن علم یا موضوع را به صورت جدی مطرح می کردند. اما امروز در مقدمه هر علم از سه چیز سخن می گویند از تعریف آن علم، موضوع آن علم و فایده و ضرورت آن بحث می کنند. اجازه بدهید در موضوع تربیت به عنوان مقدمه عرض کنم که اساس دین ما، اساس بعثت انبیاء و هدف قرآن کریم واهل بیت عصمت و طهارت تربیت انسان است. اگر امروز از شما جوانها سوال کنند در عصر حاضر با این همه پیشرفتهای شگرف علمی که داریم چه ضرورت دارد بشریت را به دین خواهی، بشریت را به گرایش مذهب ترغیب کنیم. در پاسخ می گوییم دین برای تربیت بشر آمده است کاری که همه فهمیده اند ازعلم ساخته نیست. علم به انسان قدرت و سرعت داده است اما نتوانسته است جهت صحیح به زندگی ببخشد لذا دین، مسئولیت تربیت بشر را به عهده دارد و قرآن، کتاب تربیت است. البته تربیت دارای دو قسم است تربیت به معنای عام، که همان تربیت انسان است، کاری که انبیاء به دنبال آن بودند، کاری که هدف پیامبر اعظم(ص) وامیرالمومنین(ع) و آیات قرآن است و به دنبال انسان سازی هستند. اما یک معنای تربیت، تربیت به معنای خاص، تربیت نسل جوان است یا تربیت فرزند است که امروز از پرطرفدارترین و از حساس ترین مباحثی است که در دنیای ما به صورت جدی مطرح است. اجازه بدهید قبل از اینکه من وارد بحث عوامل و آفات تربیت بشوم، تربیت را تعریف کنیم. یکی از مشکلاتی که خیلی از جوانان و دانشجویان و خیلی از مردم ما در موضوعات مختلف دارند اینکه تعریف درستی از آن علمی که بررسی می کنند ندارند. مثلا از آن جوانی که در ریاضیات تحصیل می کند سوال کنید ریاضیات چیست، منطق چیست، ادبیات چیست درست نمی داند. به نظر می رسد بهترین تعریفی که برای تربیت باشد تعریفی است که شهید مطهری از میان تعاریف مختلف انتخاب کرده اند و در کتاب خوب تعلیم و تربیت شان فرموده اند: تربیت، زمینه سازی شکوفایی استعدادهای انسان است که اگر این استعدادها مربوط به قوای فکری انسان باشد به آن تعلیم می گویند و اگر مربوط به قوای روحی و عاطفی انسان باشد به آن تزکیه و تهذیب و اخلاق می گویند و اگر مربوط به قوای جسمی ما باشد به آن ورزش یا تربیت بدنی می گویند. چون طبیعتا می دانید که انسان دارای سه بعد جسم، روح و فکر است و تربیت زمینه سازی شکوفایی همه این استعدادهاست. خود این تعریف که فوق العاده با ارزش است برای همه ما بویژه خانواده و بخصوص والدین کسانی که دغدغه تربیت بچه هایشان را دارند نکات لطیفی را دارد. اولا معلوم می شود که تربیت به دست ما نیست. ما زمینه ساز تربیت هستیم دلها به دست خداست «یا مقلب القلوب و الابصار» ما نمی توانیم به یک پدر و مادر بگوییم که بچه ات را خوب تربیت نکردی. ما زمینه ساز تربیتیم ما مثل یک باغبان حاذق و با تجربه باید جوری زمینه را در باغ زندگی تهیه کنیم که بچه هایمان، گل های زندگی مان در بندگی خدا، در تحصیل علم، در ارزش های اخلاقی و انسانی شکفته بشوند. هیچوقت یک باغبان به زور نمی تواند غنچه یک گل را شکفته کند و او باید زمینه را فراهم کند و گرنه پر پر می کند و آن را نابود می کند. این تعریف نکات ظریفی را در بردارد اینجاست که ما می بینیم که در قرآن این نکته آمده است که بنده های خوب خدا برای تربیت خانواده و بچه هایشان دعا می کردند. در آیات آخر سوره فرقان، از آیه 62 به بعد که بزرگان مان معتقدند بهترین دستورالعمل زندگی است، در آن آیات آمده است خداوند متعال ویژگی های بنده های خاص خود را بیان کرده است. در آن آیات یکی از خصوصیات بندگان خاص خدا این آمده است که از خداوند می خواهند که خداوند خانواده و فرزندانشان را مایه افتخار و روشنی چشم شان قرار دهد. می گوید: «ربنا هب لنا من ازواجنا و ذریاتنا قره اعین و اجعل لنا للمتقین اماما» خداوندا! خانواده ما، بچه های ما را روشنی چشم ما قرار بده و ما را برای متقین پیشوا و الگو قرار بده. یا در دعاهای زین العابدین در صحیفه سجادیه داریم که ایشان از خدا در تربیت فرزندانشان کمک می خواستند. «الهم اعنی علی تادیبهم» خدایا مرا در تربیت و تادیب و احسان به فرزندانم کمکم کن. ببینید آنچه که از این تعریف بر می آید ما باید زمینه ساز شکوفایی استعدادهای فرزندانمان باشیم. در مباحث تربیت ما سه عنوان بحث داریم. عنوان اول موضوع اهمیت تربیت است که ما نمی خواهیم دراین بحث وارد شویم که آیات و روایات بسیاری در این زمینه داریم که دال بر اهمیت موضع تربیت خود و دیگران است. سفارشهای عجیبی کرده اند. در قرآن قریب 200 آیه در موضوع تربیت به معنای خاص داریم و الا قرآن همه اش کتاب تربیت است. موضوع قرآن، تربیت است اگر در جایی هم به حیات موجودات زنده یا به زوجیت گیاهان یا زندگی پرندگان یا زنبور عسل و یا موضوع ستارگان، خورشید، کوهها و ابرهها اشاره شده است قرآن کتاب زیست شناسی یا بررسی موضوعات طبیعی یا پزشکی نیست. همه اینها را قرآن برای تربیت اشاره کرده است. اما عنوان اول ما در تربیت که باید خانواده ها را متوجه آن کنیم موضوع اهیمت وضرورت تربیت است. چکیده این عنوان این است که خانواده و همه افراد دغدغه تربیت پیدا کنیم. همانگونه که خوراک و پوشاک و ازدواج و اشتغال آنها دغدغه ما هست دغدغه اخلاق و تربیت آنها نیز باید مد نظر باشد و بیش از همه چیز به دنبال تربیت وشکوفایی استعدادها باشیم. عنوان دومی که داریم عوامل و روشهای موثر در تربیت است که به نظر می رسد از عنوان اول خیلی مهمتر است. و خیلی از مردم ما به تربیت بچه هایشان اهمیت می دهند و کسی دراین شکی ندارد اما به چه صورت. عنوان سوم، آفات تربیت است یا موانع تربیت. روی عنوان بندی که عرض کردم ما باید ابتدا به عوامل موثر تربیت بپردازیم. اما امروز به ملاحظاتی آفات تربیت را بررسی می کنیم. شاید بحثی باشد که برای جوانان ما، برای مردم ما، حتی دست اندرکاران مباحث تربیتی فوق العاده حساس است. اصولا می دانید که هر موجود زنده ای و هر پدیده اجتماعی ممکن است آفت بگیرد. موضوع بحث آفات، مهمتر از بحث عوامل است. ما در سلسله مباحث عرفانی این جلمه را داریم که می گویند اگر می خواهید به خدا نزدیک شوید قبل از جلب عوامل، موانع را باید برطرف کنید. مرحوم شبستری در گلشن راز می گوید:
موانع تا نگردانی ز خود دور درون خانه دل نایدت نور
موانع چون در این عالم چهارست طهارت کردن از وی چهارست
می گوید اگر موانع را از خود دور نکنی نور حق در وجودت نمی آید. شما شب بیا نماز شب بخوان اما آفاتی در وجودت هست اینها تاثیر ندارد. حضرت امام کتابی به نام اسرار نماز دارد که مرحوم آیه الله فهری این کتاب راتحت عنوان «پرواز در ملکوت» چاپ کرده است. کتاب بسیار خوبی در اسرار نماز است. همانگونه که می دانید نماز از جایگاه والایی در تربیت و تکامل معنوی ما برخوردار است. مرحوم آقاشیخ حسنعلی اصفهانی فرموده بودند که روش سلوکی در تقرب به خدا اهمیت جدی به نماز است. حضرت آیت الله بهجت فرموده بودند بهترین وسیله برای سیر الی الله توجه به نماز است. توجه جدی به نماز، معانی نماز ،اسرار نماز، نوافل فوق العاده مهم است. در آنجا حضرت امام این شعر را در مقدمه بحث آورده اند که اگر می خواهید عبادت شما، نماز شما اثر داشته باشد اول باید آفات را دفع کنی . آن شعر این است:
که اول ای جان دفع شر موش کن وانگهی در جمع گندم کوش کن
گر نه هوش دزد در انبان ماست گندم چهل ساله ما را در کجاست
اول موش رابکشید بعد گندم جمع بکنید. چهل سال عبادتان را موش عجب از بین می برد. از عبادتان خوشحالید، موش حسد از بین می برد، موش ریا از بین می برد. اول آفات را باید از بین ببرید. چرا در کشور ما این همه برنامه های دینی آن اثری که ما انتظار داریم ندارد. این هم مردم حج رفته اند، این همه عتبات و کربلا رفته اند، این هم جلسات دینی، این همه برنامه های مذهبی ما، سخنرانیهای مذهبی، کی در طول تاریخ سابقه داشته از رسانه های ما دعای کمیل، دعای ندبه پخش شود. چرا آن اثری را که دوست داریم نمی بینیم. چون جوان ما، مردم ما آفت گرفته اند. مثل درختی که آفت گرفته حالا شما به آن آب و مواد غذایی بدهید فایده ندارد میوه نمی دهد. مثل بیماری که بهترین خوراکیها را در اختیارش قرار دهید خوشمزه ترین خوراکیها و نوشیدنیها را در اختیارش بگذارید لذت نمی برد، چون بیمار است در ذائقه اش تلخ است. اول باید آفات را دفع کرد. لذا اولیاء الهی در مباحث عرفانی و حتی در مباحث تربیتی معتقدند دفع آفات مقدم بر جلب عوامل است. امیرالمومنین در نامه 31 به صراحت به امام حسن اشاره کرده است. من به همه جوانان و خانواده ها سفارش می کنم ترجمه این نامه را بخوانند. در آنجا امیرالمومنین به چهار آفت اشاره کرده اند. در آنجا به امام حسن فرمودند که پسرم قبل از اینکه چهار آفت به جان تو بیافتد من تو را تربیت کردم که خانواده ها و جوان عزیز مواظب این چهار آفت باشند. اگر این چهار آفت به جان جامعه و جوان ما افتاد تمام هزینه های سنگین برنامه های تبلیغی ما بی ثمر خواهد بود. وجود این آفات یکی از دلایل بی تاثیری برنامه های تربیتی است. حضرت فرمودند یکی از آفاتی که من قبل از اینکه تو گرفتار آن بشوی من تو را تربیت کردم اشتغال فکر بود. خیلی مهم است. فکر این جوان در اختیار شماست. هنوز مسئولیتهای خانوادگی و اجتماعی تو را به خود مشغول نکرده است. مادری آمد و گفت پسر خوبی داشتم اهل نماز و مسجد بود ولی مدتی است که گوشه گیر شده است گفتم چطور گوشه گیر شده است؟ گفت: بیرون نمی آید از خانه و زیاد چیزی نمی خورد گفتم چیکار می کند؟ گفت یک دفتری برداشته و یک چیزهایی توی آن می نویسد. گفتم نمی دانی چه می نویسد؟ گفتم نمی دانم ولی فقط دیدم روی جلدش یک قلبی کشیده ویک تیر روی آن خورده. گفتم مادر جوانت عاشق شده او را کجا برده ای؟ گفت یک میهمانی عروسی رفتیم و اینطورشد. فکر مشغول شده است. رفتم دبیرستانی سخنرانی کردم. جوانی جلو آمد و گفت دو سال قبل منزل فامیل مان میهمانی بودم بزرگترها مشغول خودشان بودند بچه ها پای کامپیوتر بودند و یک فیلمی نشان دادند ودو سال است که فکر مرا به خودش مشغول کرده است. من نپرسیدم چی دیدید. اما ببینید یک فیلم فکر آدم را آشفته می کند لازم نیست همه چیز تجربه کنید. چرا باید جامعه ما فرهنگ صحیح استفاده از دستگاه های صوتی و تصویری در ابعاد مختلف نداشته باشد. چرا از موبایل همراه که می تواند مایه نجات جان انسانها باشد و مایه تسهیل ارتباطات فرهنگی و اجتماعی و اقتصادی باشد مملو از صحنه های زننده و طنزهای مستهجن باشد. یک جایی یک فردی اشتباهی کرده دیگر نباید تا اقصی نقاط کشور فیلم تخطی یک شخصی راببینند. عنوانش هم این است که می خواهیم ببینیم چه خبر است. آیا لازم است خیلی چیزها را ببینیم فکرتون را مشغول می کند دیگر نمی توانید نماز و درس بخوانید. فرمود حسن جان قبل از اینکه فکرت مشغول بشود من تو را تربیت کنم. دومین آفت این است که قبل از اینکه قلب تو قساوت پیدا کند تو را تربیت کردم. تا این نوجوان در اختیارتوست از لبخند مادر لبخند می زند از اشک و حزن مادر گریان و محزون می شود. اما یک زمانی می رسد که دیگر این بچه اینقدر عاطفی نیست دل سنگ می شود قبل از اینکه این شرایط برسد ما باید فرزند را تربیت کنیم. این شرایط به معاشرتهای غلط اجتماعی، دوستان ناباب، فضاهای آلوده ،استفاده از خوراکیها و نوشیدنیهای شبهه ناک و آلوده قلب آدم را می میراند و آن کلام آتشین عاطفی و دلسوزانه پدر و مادر در ما اثر نمی کند و همراهی نمی کنیم. سومین آفت را امیرالمومنین فرمودند: غلبه هواهای نفسانی. فرمودند پسرم قبل از اینکه هوای نفسانی که در یک دوره خاصی فشار روحی و فکری بر انسان می آورد و بر انسان مسلط شود باید جوان را تربیت کرد. «ونفس ماسویها فالهمها فجورها و تقوئها» در وجود هر انسانی این نبرد هست. مولوی می گوید:
بین بشر با دو مخالف در عذاب تا کدامین غالب آید زین نبرد
تا کدام از این ابعاد وجودی ما در این جنگ بزرگ پیروز شود. قوای تقوایی ما یا قوای فجور ما. بسته به نگاه ماست کدامیک از این دو بتوانند پیروز شوند و انسان را به سوی آن اهدافی که هست برسانند. آفت بزرگ، هواهای نفسانی است. الان من می بینم خیلی از جوانها مسائل را می فهمند و می دانند اشتباه می کنند اما دچار هوای نفسانی هستند. دختر دانشجویی می گفت توی اتوبوس از دانشگاه می آمدیم دختری وسایل آرایش اش را از کیف بیرون آورد و شروع به آرایش کردن خود کرد. در کنارش دختر مومنه ای هم بود، به او هم تعارف کرد و گفت شما آرایش نمی کنید گفت ما مقیدیم اینگونه وسایل را در خانه مان برای همسرمان، محرممان استفاده بکنیم، معتقدیم زن نباید زیبایی هایش را در بیرون از خانه به نمایش بگذارد و به تعبیر قرآن نباید تبرج کند. این مایه ی آشفتگی فکر و روح یک جوان خواهد بود. می گفت به قدری زیبا برای این دختر گفت که آئینه در دستش خشک شده بود و کاملا تصدیق کرد که شما راست می گویید اما به کار خودش ادامه داد. این هوای نفس است. من دلم می خواهد من این جور می پسندم من این جور دوست دارم به نظرم اینجور می آید اینها غلبه هوای نفس است. اگر در محضر خدای متعال از شما بپرسند دخترم چرا اینگونه پوشیدی پسرم چرا اینگونه با مادرت برخورد کردی. می توانی بگویی دلم می خواهد. آنجا اگر کارمان با قرآن تطبیق داده شود قبول است و گرنه به آتش جهنم پرتاب خواهیم شد. آیات قرآن را ببینیم. تمام دستورات دینی ما از حج و نماز و روزه برای این است که به انسان کنترل بدهد. اصلا هدف تربیتی اسلامی این است که انسان کنترل پیدا کند در حقیقت تقوا پیدا کند، تقوا یعنی اراده ای در انسان که هر چیزی را نبیند هر چیزی را نگوید هر چیزی را نشنود به هر چیزی میل نکند به هر چیزی فکر نکند، این تقواست.
یک آفت دیگر را امیر المومنین اشاره فرمودند گویا که این جملات امروز گفته شده است. ای دل غلام شاه جهان باش و شاد باش. مرحوم علامه طباطبائی می گفتند که تردید داشتم این شعر از حافظ است در سفری که به شیراز داشتند در کنار حافظ با همان روشهای معنوی که داشتند فهمیدند که این شعر از حافظ است.
ای دل غلام شاه جهان باش و شاد باش پیوسته در حمایت و لطف اله باش
امروز زنده ام به ولای تو یا علی فردا به روح پاک اماما گواه باش
امیرالمومنین فرمودند چهارمین آفت، فتنه های زمان است. قبل از اینکه این فتنه ها بر شما غلبه کند شما خود را تزکیه کنید. قبل از اینکه این فتنه ها جوان ما را تهدید کند جوان خود را تعریف کنیم. بعضی خانواده ها کامپیوتر گرفتند هزینه های دانشگاهی، هزینه های رفاهی و چرا آن تاثیر را نداشته است. من از کارشناسان اجتماعی و تربیتی می خواهم فتنه های فراوان زمان ما شناخته شود و برای جامعه ما معرفی شود. همان فتنه هایی که برخی از آن از خارج کشور بوسیله دست های جنایتکار آمریکا و دشمنان قسم خورده ما بوجود می آید و برخی فتنه ها هم در داخل کشور به واسط عملکردهای ضعیف و بواسطه رفتار غلط خیلی از ماها گاه بوجود می آید. مرحوم شهید مطهری در بحث نهضت های صدساله اوایل یا در دوران انقلاب پیش بینی کردند که اگر نهضت ما آفت بگیرد آسیب خواهد دید، و الا این نهضت، نهضت قوی است. آنجا این مطلب را پیش بینی کردند. ممکن است یک خانواده ای آفت بگیرد، ممکن است یک مجموعه دینی آفت بگیرد، ممکن است یک مجموعه تبلیغاتی آفت بگیرد. همانطور که شما در استفاده از سیستم های پیشرفته کامپیوتری متوجه اید که ویروس نگیرد باید چشمهای بیداری در زندگی ما باشند مشاوران و مربیانی دلسوز باشند که آفات را بشناسند و به جامعه ما معرفی کنند. امیدوارم خداوند متعال به برکت حضرت مقام ولی عصر لطف و رحمت خود را به جلسات خوب مباحث تفکردینی عنایت فرماید. والسلام علیکم والرحمه الله برکاته.
1- کسی که فکرش به فیلم مشغول شده است چگونه می تواند از این فکر مشغولی رها شود و به عبادت مشغول شود؟
آنهایی که اهل این مسائل هستند خوراک شان هست. فیلم ها را در موبایل، کامپیوتر و ماهواره می بینند. ما هم که اهلش نیستیم می خواهیم ببینیم چه خبر هست. می گویند که فیلمی فلان باشگاه ورزشی، از فلان هنرپیشه سینما آمده عجب نامردهایی هستند بیایید ببینید. این اشتباه است، کنجکاوی نکنید. پس از جوانها می خواهم که خیلی چیزها را لازم نیست تجربه کنید، ولو یکبار هم فیلم آلوده نبینید، بیچاره می شوید. شما یکبار برو روی کوه صفه، بگو می خواهم خودم را از بالا پایین بیندازم ببینم چه جوری می شود. خودت را بنداز، خوب می می میری تجربه نمی خواهد. خب اگرکسی دیده، پخش کرده، کپی گرفته باید توبه کند، آن هم توبه شدید، زیرا اشاعه فحشاء کردید. قرآن می فرماید: «ان الذین یحبون ان تشیع الفاحشه» کسانی که دوست دارند امور فحشا و منکرات اشاعه پیدا کند عذاب دردناک دارند. خدا هم اگر از سر تقصیر شما بگذرد، آن هم معلوم نیست، بعد ازتوبه باید یک مقداری تفکر و قوه ذهنت را تقویت کنی که دیگر دنبال این امور نروی. آن هم با ذکر الهی، استفاده از ذکر شریف لااله الاالله خیلی موثرست. استفاده از نماز جعفر طیار خیلی موثر است. انس با اسماء حسنای الهی، دعایی مثل جوشن کبیر در تمرکز حواس آدم خیلی موثر است. همین شرکت در جلسات تفکر دینی خیلی موثر است.
2- در مورد غذاهای شبهه ناک فرمودید حال اگر بدانیم که غذایی که پدر منزل می آورد از مالی است که خمس نداده یا از راه قاچاق است به هر حال شبه ناک است، تکلیف ما چیست؟
اگر می توانید نخورید. بگویید میل ندارم یا تا می توانید خانه چنین فردی نروید. ولی اگر یقین دارید که این مال حرام است و مجبور هم هستید بخورید. کم بخورید و خودتان خمس آن را بدهید. ولی اگر برایتان ممکن است تا حد امکان نخورید.
3- از چه سنی فکر افراد مشغول می شود و اینکه گفته اند بچه تا سن هفت سالگی آزاد است این با سخن شما منافات ندارد؟
ببینید این آزادی بچه ها که گفته اند به معنای رها کردن آنها نیست. هفت سال اول فرایند تربیت به زبان بازی ، شعر و قصه است نباید برای بچه محدودیت کلاسیک ایجاد کرد. به زبان خودش باید با او سخن گفت.
چون که با کودک سر و کارت فتاد پس زبان کودکی باید گشاد
پس این آزادی به معنای رها کردن نیست که هر کاری خواست انجام دهد. برود شیشه بشکند، نه مسواک بزند نه حرف والدین را گوش کند. به زبان و فهم خودش باید با او برخورد کرد. اما اشتغال فکری بچه ها درهفت سال دوم شروع می شود. بچه در هفت سال اول در دوره صباوت است و اشتغال خاصی ندارد. اما در دوره دوم که بیشتر مقطع راهنمایی هست باید بیشتر مراقب بود هر فیلم و داستانی نباید در اختیار آن ها قرار بگیرد و هر حرفی را نباید روبروی آنها گفت، فکرش مشغول می شود
4- زندگی یک بعدی یک بعدی هم که نمی شود چکار کنیم که یک بعدی نباشیم و سرگرمی داشته هم باشیم؟
ما نمی گوییم یک بعدی باشید. شما در برنامه ریزی هایتان برای کار، تفریح، عبادت، تحصیل و خانواده تواما برنامه ریزی کنید. ما در این جلسات تفکر دینی نمی خواهیم بگوییم که تنها به جنبه معنوی و مذهبی بپردازید. نه، به همه ابعاد نیازهایتان به صورت متعادل توجه کنید. منتهی تفریح، شادی و نشاط تان باید شرعی و معقول باشد. دین الحمدالله راه درست و حلال همه لذتها را فراهم کرده است چرا راه خلاف برویم.
5- چگونه کارمان را با قرآن تطبیق کنیم؟ چون بسیاری از مطالب قرآنی متشابه است و ما متوجه نمی شویم؟
آیات متشابه کم است. شما یک چیزی به عنوان متشابهات شنیده اید. غالبا آیات قرآن محکمات است. یک وقت چند آیه خاص است که اهل بیت تفسیر آن را روشن کرده اند. ولی در موضوعات مختلف بگردید و نظر قرآن را جویا شوید. کتابهای زیادی الان هست و حجت بر شما تمام است. الان نمی توانید بگویید متن نیست، کتاب نیست سی دی و نرم افزار موجود نیست. علاقمند باشید کتابهایی هست که به صورت موضوعی نگاه قرآن را درباره مسائل مختلف از جمله در برخورد با والدین، در برخورد با همسر، در تفریح، در جهاد، در نماز، در مسافرت بیان کرده اند، تهیه کنید و استفاده کنید. البته تحت نظر یک مشاور امین یا یک استاد مطالعات خود را داشته باشید.
6- چه کارهایی باعث قساوت قلب می شود؟
گناه روی گناه ،خنده و شوخی زیاد، خواب زیاد و غذای بیرون خوردن سبب قساوت قلب می شود. اکثرا غذای بیرون غالبا شبهه ناک است. همین غذایی که شما با لذت می خورید و نمی دانید چه اثرات زیانباری روی قلب تو به لحاظ معنوی خواهد داشت.
7- استفاده کردن از ماهواره چه اشکالی دارد؟ ما سعی می کنیم بیشتر از برنامه های مثبت آن استفاده کنیم؟
آدرس برنامه های مثبت را بدهید ما هم استفاده کنیم. مقام معظم رهبری ممنوع کردند به این دلیل که حتی آن برنامه هایی که ما می گوییم مثبت است. آخرش در برنامه های علمی و خاصی که دارند می خواهند قدرت شان را به ما نشان دهند و سیاست تبلیغی شان این است که کشورهای جهان سوم را مرعوب کنند. لذا حتی آن برنامه های سالم شان آخرش یک اهدافی را دنبال می کنند. حالا بر فرض خوب، شما واقعا زبان انگلیسی خوب بلدید، اون شبکه های فارسی هم که اصلا دنبال از بین بردن آرمان ها و اهداف غیردینی و غیر اسلامی هستند.
8- کسی که آلوده به آفات شده چگونه می تواند خودش را از این آفات پاک کند؟
خدا باید کمکش کند، از امام زمان کمک بخواهد. آیت الله ناصری می گفتند صبح زود قبل از اذان بلند شود دو رکعت نماز امام زمان بخواند، بگوید یابن الحسن دست مان را بگیر، مگر آقا دست مان را بگیرد. انس با مساجد، پرهیز از جاهایی که افکار آلوده به ما می دهند، از رفقا و فیلم ها و کتاب آلوده پرهیز شود. باید عوض شد مثل اینکه خون، آلوده شده باید عوض شود.
9- فکر اگر مشغول شد چگونه می توان از این اشتغال فکر نجات پیدا کرد؟
فکر را باید مشغول به افکار سودمند کرد. مطالعه کتب سودمند، اشعار سودمند، کتب عرفا، حکایات لطیف عرفا و اولیاء افکار ما را از این وضعیت نجات می دهد. تمرکز فکر، یک نوع علم است. روی تمرکز فکر کار کنید استفاده از ذکر خدا بویژه ذکر لااله الا الله بسیار سودمند است.
10- مکتب تربیتی غنی اسلام چرا مانند مکاتب تربیتی غربی مدون نشده است؟
چرا مدون هست. مراجعه بفرمایید. خود دانشگاهها و مراکز تربیت معلم آثاری دارند که فوق العاده آموزنده و مفید است. ما در سنین و مقاطع مختلف متنون تربیتی داریم که شما می توانید استفاده کنید.
11- جوانانی که در خانواده های نه چندان مذهبی رشد کرده اند گاهی اوقات دچار تنش می شوند به گونه ای که از معیارها زده شده و حتی از راه اصلی دور می شوند چگونه می توانند با این تنش ها مقابله کنند؟
ببینید اگر جوان دستش را توی دست یک تکیه گاه مطمئن بگذارد دچار این تنش ها نمی شود. این تکیه گاه ها قرآن و اهل بیتند، متون ناب اسلامی اند، دعا و مناجات با خداست، نماز شب است، اربعین سلوک است، امام زمان و امام حسین است. اگر دستتان تو دست این تکیه گاه ها باشد اگر تنشی هم ایجاد شود براحتی می توانید پشت سر بگذارد. استفاده از یک افراد امینی که می توانند کمکتان کنند غفلت نکنید.
12- آیا ازدواج باعث اشتغال فکر می شود و آیا تزکیه نفس را فقط می توان در دوران ازدواج انجام داد؟
نه. اتفاقا اگر ازدواج مناسب باشد، به آدم رشد می دهد اما اگر ازدواج آلوده به تشریفات دست و پاگیر باشد و اون همسری هم که ما انتخاب می کنیم آدم خودساخته نباشد یا در این مسیر نباشد مشکل ایجاد می کند و تجربه هم نشان داده مشکل ایجاد می کند.
13- فتنه های زمانه ما را نام ببرید؟
خیلی زیاد است. تهاجم فرهنگی، ماهواره، تبلیغات دشمن در تضعیف نظام اسلامی ،فتنه عملکرد ضعیف برخی مسئولین که در طول تاریخ انقلاب بوده است، فتنه اینکه شما نسل جدید هستید و اونها نسل قدیم، اختلافات گروهی، جناحی و خیلی موارد دیگر.
14- اگر فردی بخواهد بزرگتر از خود را که به راه درست نمی رود تربیت کند چکار کند؟
یک روز یک آقایی که کنار خیابان بود دست بلند کرد و من سوارش کردم. گفت حاج آقا می شود من چند دقیقه مزاحمتان بشوم. گفتم بفرمایید. سر رسیدش را بیرون آورد و باز کرد و گفت پسرم به من نامه نوشته است. من نگاه کردم دیدم نوشته بابا جون قربونت بروم من شما را خیلی دوست دارم اما چرا شما جلو ما به مادرمان بی احترامی می کنید. بارها شده که بد دهانی می کنید شما نور چشم ما هستید افتخار ما پدرمان هست. خیلی قشنگ با خط زیبا برای باباش نامه نوشته بود. گاهی با یک نامه، گاهی با سکوت، گاهی با خلوت می شود. خیلی راهها هست که آدم با بزرگترش می تواند ارتباط برقرار کند و نصیحتش کند. منتهی از روی تواضع، نه از روی عیب جویی، که طرف فکر کند دنبال عیبش هستی. اونوقت این پدر می گفت من خودم خیلی خجالت می کشم من زود عصبانی می شوم یک راهی به من نشان بدهید که زود عصبانی نشوم.
15- آیا شما در تربیت فرزندانتان موفق بوده اید؟
نه صد در صد. اون چیزی که دلم می خواست نه. ولی در این مسیر هستند انشاء الله.
16- بعضی اوقات پدر و مادر همه تلاش خود را می کنند که فرزندان سالمی داشته باشند اما با ورود به جامعه متاسفانه محیط جامعه روی آنها اثرات بدی می گذارد.
ما باید بچه هایمان را واکسینه کنیم. نمی شود به بچه بگوییم نرو. شهید مطهری در بحث تقوا می گفتند تقوای پرهیز و گریز مورد نظر حضرت علی(ع) و قرآن نیست. فرد باید تقوای ستیز داشته باشد برود داخل مشکلات و داخل جامعه خودش را حفظ کند. گفت:
ز دست دیده ودل فریاد که هر چه دیده بیند دل کند یاد
بسازم خنجری نیشش ز پولاد زنم بر دیده تا دل گردد آزاد
پس یک خنجر برداریم زبان و گوش مان را ببریم. ما باید چشم مان کنترل پیدا کند. و راه رسیدن به کنترل، تقواست.